منشور دبیرستان پسرانه اعتماد
ایجاد محیط مبتنی بر روابط سالم و دوطرفه بین دبیران، کادر آموزشی - انضباطی و تربیتی با دانش آموزان و اولیا محترم
احترام متقابل بین اولیا و دانش آموزان و ارزش نهادن به پیشنهادات منطقی و معقول آنان
از بین بردن دغدغه خاطر اولیا از نظر امور آموزشی و اخلاقی
ایجاد زمینه برای شکوفایی استعدادهای دانش آموزان
ایجاد محیطی تربیتی و مناسب جهت رشد و بالندگی
انتخاب رشته دبیرستان نظام جدید چگونه است؟ (تاثیر نمرات، انواع شاخه ها و…)
با توجه به تغییراتی که در ترکیب سیستم آموزشی به وجود اومده و انتخاب رشته دبیرستان هم تحت تأثیر این تغییر و تحول قرار گرفته، دانشآموزان سال نهم باید با شیوهی جدید انتخاب رشته آشنا بشن تا با اطلاعاتی درست و شفّاف مسیر تحصیلی و شغلی شون رو انتخاب کنن.
قبل از اینکه با چگونگی انتخاب رشته دبیرستان در نظام جدید آشنا بشیم، باید این نکته رو روشن کنیم که یادگیری انتخاب رشته صحیح علاوه بر دانش آموزان نهمی، مربوط به هفتمی ها و هشتمی ها هم میشه.
طبیعتاً اگه دانش آموزان سال هفتم و هشتم هم از همین الآن به فکر پیدا کردن مسیر تحصیلی شون در ادامه ی دوره اول متوسطه باشن، می تونن مسیر مطمئن تری رو برای سال های دهم و یازدهم و دوازدهم انتخاب کنن و از سردرگمی بین رشته های جورواجور راحت بشن .
همونطور که شاید خودتون هم بدونید دانش آموزان سال نهم که میخوان انتخاب رشته دبیرستان رو انجام بدن، باید رشته مورد نظرشون رو از شاخه های تحصیلیِ موجود انتخاب کنن. هرکدوم از رشته ها در شاخه های تحصیلی مربوط به خودشون جا خُشک کردن(!) بنابرین انتخاب رشته دبیرستان رو باید با آگاهی از انواع این شاخه ها و رشته های موجود در اونها انجام داد.
شاخه های تحصیلی که در انتخاب رشته دبیرستان پیشِ روی دانش آموزان نهم هستن، ایناان:
شما میتونید شاخه های تحصیلی که دانش آموزان سال نهم برای انتخاب رشته دبیرستان باید یکی از رشته های موجود در اونها رو با توجه به علاقه، استعداد و توانایی هاشون انتخاب کنن در تصویر زیر به صورت کلی مشاهده کنید:
یکی از شاخه هایی که دانش آموزان برای انتخاب رشته دبیرستان میتونن رشته تحصیلی شون رو از اون شاخه انتخاب کنن، شاخه فنی و حرفه ایه. این شاخه رشته هایی داره که بیشتر «انجام دادنی» هستن؛ یعنی مثلاً اگه دانش آموزی که وارد شاخه نظری و رشته ریاضی شده و بیشتر با درس و مشق و حساب و کتاب سروکار داره، برعکس دانش آموزی که رشته ای رو از شاخه فنی و حرفه ای انتخاب کرده، بیشتر با کارهای عملی و کارگاه ها و آزمایشگاه ها سروکار داره و البته درس و مشق و حساب هم داره ولی خُب کمتر از درس هایی هست که در شاخه نظری وجود داره.
اگه یادتون باشه که هست(!) در سال های هفتم، هشتم و نهم درسی به نام «کار و فناوری» رو داشتید (یا دارید) که میشه گفت این درس نسبت به درس های دیگه بیشتر شبیه رشته هایی هست که در شاخه فنی و حرفه ای وجود دازن. تصاویر این کتاب ها رو میتونید در زیر ببینید:
در انتخاب رشته دبیرستان بهتره دانش آموزی از شاخه فنی و حرفه ای رشته تحصیلیش رو انتخاب کنه که به کارهای عملی علاقه داشته باشه و البته «نوعِ اون کار عملی» رو باید برای خودش مشخص کنه. درحقیقت دانش آموز علاقه مند به فنی و حرفه ای باید رشته هایی که در انتخاب رشته دبیرستان و در شاخه فنی و حرفه ای باهاشون مواجه هست رو بررسی کنه و ببینه که واقعاً انجام دادنِ فعالیت های عملی در کدوم رشته بهش احساس بهتری نسبت به سایر رشته های فنی و حرفه ای میده تا اون رشته رو به بقیه رشته های شاخه فنی و حرفه ای ترجیح بده.
شاخه نظری در انتخاب رشته دبیرستان
شاخه ای که اغلب والدین هم اصرار دارن که فرزندشون انتخاب رشته دبیرستان رو در او شاخه انجام بدن، همین شاخه ی نظریه! دانش آموزان نهمی که میخوان وارد یکی از این رشته های موجود در شاخه ی نظری بشن باید از تک تک این رشته ها و جزئیات شون و همچنین آینده ی شغلی هرکدوم اطلاع دقیقی به دست بیارن. شاخه ی نظری در انتخاب رشته دبیرستان دارای 3 رشته هست که حتماً اسماشون رو زیاد شنیدید:
رشته های موجود در شاخه ی نظری که در بالا لیست سه گانه ی اونها رو مشاهده می کنید، هر کدوم آینده ی شغلی متفاوتی از دوتای بقیه داره و البته بعضی جاها میتونه مشترک هم باشه! اینم بگم که آینده ی شغلی توی هرکدوم از این رشته ها هم میتونه متفاوت باشه یعنی ممکنه یکی در انتخاب رشته دبیرستان ریاضی-فیزیک رو انتخاب کنه و در نهایت مهندس مکانیک بشه و یکی دیگه همین رشته ریاضی-فیزیک رو انتخاب کنه ولی حسابدار بشه.
برای اینکه تصویر بهتر و روشن تری نسبت به رشته های موجود در شاخه نظری به دست بیارید و جواب برخی از سوالات تون رو پیدا کنید، ترجیح میدم معرفی مختصری درباره هرکدوم از این رشته ها که همه هم دارن دربارشون صحبت می کنن، براتون ارائه کنم:
این رشته که معمولاً دانش آموزان زیادی هم بهش هجوم میبرن(!) و شاید هم خیل عظیمی از این دانش آموزان واقعاً نمیدونن که چرا دارن رشته ریاضی و فیزیک رو انتخاب میکنن، در کنار رشته تجربی مشهورترین رشته در انتخاب رشته دبیرستان هست. دانش آموزی که در انتخاب رشته دبیرستان ریاضی و فیزیک رو به عنوان رشته تحصیلی خودش از شاخه نظری انتخاب میکنه همونطور که از اسمش هم پیداست باید میونش با درس های ریاضی و فیزیک خوب باشه یا حداقل بَدَک نباشه
دانش آموزان بعد از اینکه در انتخاب رشته دبیرستان وارد رشته ریاضی و فیزیک شدن و سال های دبیرستان رو در این رشته سپری کردن، می تونن برای ادامه تحصیل در دانشگاه وارد رشته های مربوط به ریاضی و فیزیک بشن. رشته هایی که دانش آموزان ریاضی و فیزیک بعد از سال دوازدهم می تونن برای ورود به دانشگاه انتخاب کنن، تعدادشون خیلی زیاده ولی اگه بخوام یه تصویر کلی ازشون بِدَم می تونم به تصویر زیر اشاره کنم:
بعد از ورود دانش آموزان به رشته ریاضی و فیزیک در انتخاب رشته دبیرستان و گذروندن سال های دبیرستان، داوطلبین ورود به دانشگاه باید رشته دانشگاهی شون رو از زیرگروه هایی که در نقشه بالا مشاهده می کنید، انتخاب کنن. این که زیرگروه چیه و چه تفاوتی برای انتخاب رشته در این زیرگروه ها هست و در هر زیرگروه کدوم درس های دبیرستان بیشتر مهم هستن، پیشنهاد می کنم مقاله مربوط به «رشته های ریاضی در دانشگاه» رو حتما مشاهده کنید:
می تونم بگم خیلی از سوالاتی که دانش آموزان درباره انتخاب رشته دبیرستان ازَم می پرسن اینه که ما نُمراتمون بالاست و درسمون هم خوبه… با این حال رشته تجربی بریم بهتره یا ریاضی؟ یادمه چند سال پیش نهایتِ مشاوره دادن به دانش آموزان اینجوری بود که تا می دیدن نمره ی دانش آموز بالاست بدون هیچ معطّلی بهش می گفتن خب معلومه دیگه تو باید بِـری ریاضی آقا/خانم مهندس!
یا حتی چند سال رشته تجربی مُـد شد، بالا بودنِ نمرات درسی همانا و راهنمایی و مشاوره به سمتِ تجربی در انتخاب رشته دبیرستان همانا
البته الان خداروشکر وضعیت مشاوره به دانش آموزان کمی بهتر از قبل شده و امیدوارم که رفته رفته بهتر از این هم بشه و برای انتخاب رشته دبیرستان، چیزهای مهم تر از نمره ای هم که در کارنامه ی وجودیِ دانش آموز وجود داره و گاهی حتی خیلی متفاوت تر از نمراتش هم هست، بهش اهمیت داده بشه.
از شوخی که بگذریم انتخاب رشته دبیرستان یکی از انتخاب های مهم آدما در زندگی شونه که میتونه سال های بعد زندگی شون رو پایه ریزی کنه؛ طبیعتاً اگه دانش آموزی آگاهانه و دُرُست انتخاب رشته دبیرستان رو انجام بده درحقیقت تونسته نوع زندگی خودش و حتی تعاملاتش با دیگران رو هم در آینده به بهترین وجه ممکن طراحی کنه.
اگه فردی علاقه ی واقعی و استعداد و تواناییش مثلاً در صرّافی باشه، شاید خیلی آینده ی روشنتری نسبت به فردی داشته باشه که دکترای یه رشته رو گرفته و هیچ علاقه ای به شغل و فعالیت مربوط به اون رشته نداره و به همین دلیل توانایی هاش رو هم از یه حد معمول در اون کار نمیتونه بالاتر ببره و در نهایت به جای «فوق العاده» بودن، به «معمولی» بودن رضایت میده؛ حتی اگه تا دکترا اون رشته رو درس خونده بود!
این که رشته تجربی بهتره یا ریاضی؟ کاملاً بستگی به خودِ دانش آموزی داره که به مرحله ی انتخاب رشته دبیرستان رسیده. حتی بعضی اوقات ممکنه دانش آموزی که بینِ رشته تجربی و ریاضی گیر کرده، وقتی ویژگی ها، توانایی ها، علایق و استعدادش رو لحاظ می کنه و با توجه به اینها انتخاب رشته دبیرستان رو انجام میده، مشخص بشه که نه رشته تجربی براش خوبه و نه ریاضی!
درحقیقت این رشته ها و شاخه ها نیستن که خودشون خوب یا بد باشن؛ بلکه تناسب دانش آموز با اون شاخه یا رشته هست که باعث میشه یه رشته برای یکی خوب و برای دیگری بد باشه! متناسب بودن رشته با ویژگی های دانش آموز مسئله ی مهمیه که باید در انتخاب رشته دبیرستان حتی بیشتر از نمرات درسی هم بهشون توجه داشت.
قوانین جدید برای انتخاب رشته دبیرستان از این قراره که از دانشآموزان سال نهم، چندتا تست یا آزمون مشاورهای گرفته میشه و جالب اینجاست که تأثیر جوابِ این آزمونها، تقریباً بهاندازهی تأثیر نمرات درسیه! یعنی همون قدری که نمرهی درسهایی مثل ریاضی و علوم و… برای انتخاب رشته دبیرستان مهمه، همون اندازه هم نتیجهی اون آزمونهای مشاورهای مهم هستن. درصورتیکه قبلاً اینجوری نبود!
همونطور که گفتم تست ها یا آزمونهای مشاورهای و نمرات درسی روی انتخاب رشته دبیرستان تأثیرگذار هستن ولی چیزهایی غیرازاین ها هم وجود داره که مورد توجه قرار می گیرن و دانشآموزان هفتم و هشتم و نهم باید از این عوامل باخبر بشن.
در تصویر زیر، همهی مواردی که در انتخاب رشته دبیرستان بهشون توجه میشه رو براتون بهصورت نمودار دایرهای نشون دادم تا در یک نگاه بدونید چه چیزی در انتخاب رشته دبیرستان چه قدر اهمیت داره؟ پیشنهاد میکنم این نمودار رو به دوستاتون هم نشون بدید.
همونطور که در نمودار دایرهای بالا میبینید، تأثیر همهی عواملی که در انتخاب رشته دبیرستان بهشون توجه میشه مشخص شده و در بین این عوامل طبق چیزی که در ابتدای این مقاله هم گفتم، تأثیر آزمونهای مشاورهای تقریباً با تأثیر نمرات درسی مساویه و عوامل دیگه هم مثل نظر مشاور و معلم و خودِ دانشآموز و والدین هم در انتخاب رشته دبیرستان سهم خودشون رو دارن.
طبیعتاً دونستن چیزی که در این مقاله بیان شد دیدِ دانشآموز نهم و حتی هفتم و هشتم رو برای انتخاب رشته اصولی و درست روشن میکنه تا بتونه طبق چیزی که خودش باتوجه به شرایط خودش میخواد، انتخاب رشته دبیرستان رو انجام بده و در سالهای دهم و یازدهم و دوازدهم شاخه و رشتهای رو که احتمال موفقیت در اون بیشتر هست رو ادامه بده؛ یعنی راهی رو انتخاب کنه که با زمان و انرژی کمتری نسبت به دیگران بتونه به موفقیت های بزرگ دست پیدا کنه.
اینم بگم که این احتمال موفقیت در شاخه و رشتهای می تونه بیشتر باشه که متناسب با ویژگیهای خودِ دانشآموز باشه و طبیعتاً موفقیت در هر شاخه و رشتهای برای هر دانشآموز میتونه متفاوت باشه و چقدر عالی میشه که شما که الان دانش آموز هفتم، هشتم یا نهم هستید برای انتخاب رشته خوب و اصولی، در اوقات فراغت تون مثل تابستان برید اون کاری رو که فکر می کنید به خودش یا رشته تحصیلی مرتبطش علاقه دارید انجام بدید؛ حتی بدون دستمزد این باعث میشه مرز بین علایق واقعی و اَلَکی تون رو پیدا کنید و هوشمندانه انتخاب رشته دبیرستان رو انجام بدید .
تفاوت بین شمایی که برای انتخاب رشته دبیرستان وقت میذارید و براش مطالعه می کنید و افراد بی خیال اینه که:
شما اول راه رو می بینید و بعد انتخاب می کنید ولی اونا اول انتخاب می کنن و بعد راه رو می بینن…!