دبیرستان پسرانه غیردولتی اعتماد (دوره اول) آموزش پرورش ناحیه 5 استان اصفهان

آیا از روش‌های ایجاد انگیزه در نوجوانان آگاهی دارید؟ وقتی والدین از خودشان می‌پرسند «چگونه به نوجوانم انگیزه بدهم» معمولا این معنی را دارد که چگونه می‌توانم کاری کنم که نوجوانم آن چه را که من می‌خواهم انجام دهد یا چکار کنم که او در زندگی تعادل داشته باشد. نوجوانی دوره بسیار حساسی است که خود والدین هم آن را به اشکال متفاوتی تجربه کرده‌اند.

انگیزه در نوجوانان از اهمیت بسیاری برخوردار است و قسمت عمده‌ای از تصمیمات آن‌ها را شکل می‌دهد. بنابراین ایجاد انگیزه در نوجوان یا پیشگیری از ناامیدی و بی انگیزگی، نیازمند صبوری و دقت عمل والدین است. هر قدم اشتباه ممکن است در بی انگیزه‌تر شدن نوجوان موثر باشد. به همین دلیل لازم است والدین روش درست رفتار با نوجوان را بدانند

انگیزه، دلیل اعمال، امیال و نیاز‌های افراد است. همچنین انگیزه جهت گیری یک فرد در انجام یک رفتار و تکرار آن است. انگیزه از دو منبع ناشی می‌شود. یا از دیگران و اتفاقات بیرونی تأثیر می‌گیرد که به آن انگیزه بیرونی گفته می‌شود، یا از درون فرد نشأت می‌گیرد که به آن انگیزه درونی می‌گویند. انگیزه یکی از مهم‌ترین دلایلی است که باعث به حرکت در آوردن فرد و انجام کاری و در کل موجب امـید به زندگی می‌شود. تسلط بر انگیزه‌ها به فرد در رسیدن به سطوح بالایی از اهداف که نیازمند تمرینات پایدار و ارادی هستند، بسیار اهمیت دارد.

اهدافی مثل پزشکی، نوازندگی یا ورزش حرفه‌ای نیاز به انگیزه‌ای قوی دارد. دوران نــوجوانی دورانی حساس در زندگی است که چالش‌ها و بحران‌های بسیاری در آن وجود دارد. بی‌انگیزگی نیز یکی از این چالش‌هاست.

راه های ایجاد انگیزه در نوجوانان

برای ایجاد انگیزه در نوجوانان یافتن علل بـی انگیزگی اهمیت دارد و به شما کمک می‌کند تا با اصلاح و رفع آن‌ها انگیزه خود و یا فرزند نوجوانتان را افزایش دهید. برخی از اصلی‌ترین عللی که شناسایی شده‌اند، عبارتند از:

1. دلیل محکم نداشتن

ممکن است نوجوان واقعا برای انجام کاری دلیل پیدا نکند یا پاداش و مزایای آن کار به اندازه‌ای نباشد که او را مصمم و علاقه مند به انجام آن نشان دهد.

2. انگیزه در نوجوانان | اهداف بزرگ

این مورد به این معناست که هدف مورد نظر آنقدر بزرگ و دست نیافتنی به نظر می‌رسد که نوجوان از نگاه کردن به آن هم می‌ترسد. او سعی نمی‌کند که با مشکل رو به رو شده و غول را به پایین بکشد، فقط به دلیل تــرس از شکست فرار کردن را ترجیح می‌دهد.

3. عدم اعتماد به نفس

ممکن است نوجوان به انجام کاری علاقه مند باشد اما واقعا به این که می‌تواند آن را انجام دهد اعتقاد نداشته باشد. این نوجوانان مدام در سرشان صدایی می‌شوند که می‌گوید «تو نمی‌توانی، پس سعی کردن بی فایده است.» در این زمینه مقاله افزایش اعتماد به نفس در نوجوانان اطلاعات مفیدی را در اختیارتان قرار می‌دهد.

4. به سادگی خسته شدن

در زندگی راه‌های زیادی برای رفتن و کارهای زیادی برای انجام دادن وجود دارد. فکر کردن به همه آن‌ها در بهترین حالت باعث استرس و در بدترین حالت باعث نابودی نوجوان و از بین رفتن انگیزه در نوجوانان می‌شود. درگیر شدن در مسیرهای متنوع و پر تعداد و داشتن چند هدف هـمزمان فقط باعث خستگی می شود. آن چیزی که برای انجام جدی یک کار نیاز است، تعیین هدف مشخص، برنامه ریزی و محرک رفتن به یک مسیر است که اگر برنامه ریزی و انگیزه کافی وجود نداشته باشد، هیچوقت به دست نمی‌آید.

5. مبتلا شدن به بیماری ترس

ترسیدن به طور ناخودآگاه انگیزه‌های نوجوان برای انجام یک کار را از بین می‌برد. به این معنی که او از شکست خوردن و شرمنده شدن پیش خودشان می‌ترسند. در این گونه موارد فرد از موقعیت‌های ناشناخته و حتی موفقیت نیز می‌ترسد. تـرس از موفقیت یکی از عوامل بازدارنده انجام کار و رسیدن به انگیزه است.
علائم این ترس شامل: به عقب انداختن یک وظیفه، اضطراب، مقاومت برای انجام ندادن و نگرانی شدید است. ترس و استرس ارتباط بسیار نزدیکی با یکدیگر دارند و منجر به بی‌انگیزگی در نوجوانان می‌شود. 

6. سبک زندگی ناسالم و عوارض آن

در این مورد نوجوان دچار خستگی و کندی بیش از حد می‌شود. همچنین دردهای جسمی آزار دهنده، تیرگی و ابهام در تفکر و عدم تمرکز و پرش فکر آن‌ها را آزار می‌دهد. برخی راه‌های سالم زندگی کردن شامل موارد زیر است و باعث افزایش انگیزه در نوجوانان می‌شود.

7. تعیین کردن اهداف به شکل خیلی بزرگ یا خیلی کوچک

در این مورد یا اهداف انقدر کوچک تعیین می‌شود که فرد را از منطقه راحتی و آسایش خود خارج نمی‌کند و موفقیت در آن‌ها اثر مثبت چندانی ندارد، یا انقدر بزرگ و زیاد تعیین می‌شوند که نوجوان نمی‌داند چگونه باید با آن‌ها برخورد کند و باعث تخریب اعتماد به نفس او خواهد شد. زمانی که اعتماد به نفس تخریب شود، فرد به توانایی‌های خود باور ندارد و انگیزه و امیدی نیز برای انجام کار شکل نمی‌گیرد. پیشنهاد می کنیم در این رابطه مقاله چگونه به اهــدافمان دست یابیم را مطالعه فرمایید.

8. بی تابی و بی قراری

این مورد به این معناست که رسیدن به هدف خیلی بیشتر از حدی که نوجوان فکر می‌کرد طول می‌کشد. این بی تابی و بی قراری و نداشتن مهارت تــاب آوری در اکثر مواقع باعث ترک کردن مسیر رسیدن به هدف و در نهایت شکست و بی انگیزگی می‌شود.

راهکارهای افزایش انگیزه در نوجوان

تشویق کلید ایجاد انگیزه در نوجوان است. اما باید به روش درست و در جای درست از آن استفاده شود. چند مورد از ابزار درست تشویق و پرورش فرزند که در ادامه آمده‌است، به گونه‌ای طراحی شده که بتوانید به شیوه درست نوجوان را تحریک و تشویق کنید.

1. با تعریف و تمجید انگیزه را در نوجوانان افزایش دهید

نوجوان زمانی که احساس خوب بودن کند، بهتر رفتار می‌کند. تعریف کردن از نوجوانانی که در اکثر مواقع به طور دائم بخاطر عملکردشان مورد نقد و سرزنش قرار می‌گیرند بسیار در تقویت انگیزه آن‌ها مؤثر است. ندیده شدن کارهای مثبت توسط والدین، نوجوان را نسبت به ادامه آن روند ناامید و بی انگیزه می‌کند. یکی از راه‌های مثبت در این زمینه برگزار کردن جلسات خانوادگی و رعایت فــنون مذاکره در خانواده است.

سعی کنید به نوجوان اجازه ابراز خود و نظراتش را بدهید و پس از شنیدن راهکارهای مثبت، از او تشکر کنید. از آن‌ها در مورد کارهایی که می‌خواهند انجام دهند سوال کنید و اجازه بدهید احــساس ارزشمندی کند و به منحصر به فرد بودن خود پی‌ببرد. همچنین از تحقیر نوجوان بپرهیزید.

2. برای ایجاد انگیزه در نوجوانان شوخ طبع باشید

نوجوانان از شوخی خیلی بیشتر از نصیحت و نق زدن خوششان می‌آید. اشتباهات و کوتاهی‌های آن‌ها را با رفتار یا دستورات طنز آمیز به آنها گوش زد کنید. قطعا از سرکوفت زدن و تخریب کردن و تحقیر کردن آن‌ها نتیجه مثبت تری خواهید دید. 

3. با آن‌ها قرار داد ببندید یا از ژتون تشویقی استفاده کنید

با آن‌ها قرار داد ببندید که اگر آن کار را انجام دهی به این پاداش‌ها می‌رسی. به عنوان مثال اگر کودک و نوجوان شما یک هفته به طور منظم ورزش کرد یا صبحانه‌اش را کامل خورد، به او قول یک وعده فست فود بدهید و به قول خود عمل کنید. یا مثلا برای هر ساعت استفاده کمتر از موبایل، به او ژتون بدهید و برای هر تعداد ژتون، جایزه مشخص و در دسترسی تعیین کنید.

همچنین اگر نوجوان خواست چیزی از شما قرض بگیرد، از او وثیقه دریافت کنید و در صورت برگرداندن آن قرض به طور کامل، وثیقه را به او برگردانید. همه این تکالیف و قرار دادها، به نوجوان یک ســبک زندگی هدفمند و نتیجه بخش را آموزش می‌دهد که هم برای پیشگیری از بی انگیزگی و هم برای رهایی از آن بسیار موثر خواهد بود.

4. انگیزه در نوجوانان از طریق مشارکت

یادگیری عاملی مؤثر در ایجاد انگیزه در نوجوانان است. سعی کنید برای نوجوان چالش ایجاد کنید و پس از انجام صحیح هر چالش، مهارت جدید را به او یاد بدهید یا سطح بالاتری از مهارت قبلی را در اختیار او بگذارید. سعی کنید در این مورد بسیار حساس و با دقت عمل کنید، هر شکست به منزله ناامیدی است. پس سعی کنید چالش‌ها را نسبت به توانایی فرزندتان طراحی کنید تا عطش یادگیری در او زنده بماند و انگیزه او از بین نرود. به همین منظور لازم است راه های حــفظ انگیزه را بدانید و به کار بگیرید.
5. حل کردن مشترک مسائل با نوجوان

در این مورد 4 مرحله وجود دارد:

نوجوان مشکلات و اهداف خود را بیان کند تا والدین از نیازهای اساسی یک نوجوان آگاه شوند.
والدین مسائل و اهداف خود را بیان کنند.
اگر اهداف و طرز فکر والدین از هم دور است، دوطرف از بــارش فکری و بیان نظرات و راهکار‌های مختلف مد نظر خودشان، به یک راه حل مشترک برسند.
در صورت عدم دست یابی به یک راه حل مشترک، مدتی از راه حل یکی از طرفین استفاده شود و در صورت نتیجه ندادن راه حل طرف مقابل امتحان شود.

نقش و تأثیر والدین در افزایش انگیزه در نوجوانان

این روش‌ها ساده‌ترین و سریع‌ترین راه‌های ایجاد انگیزه در نوجوانان است. در هر مورد، نوجوان نیازمند راهنمایی و آموزش والدین است و چیزی که در اثر بخشی این موارد مهم است، پیگیری، دقیق عمل کردن و صــبور بودن برای رسیدن به هدف می‌باشد. توسط این روش‌ها تحمل، مسئولیت پذیری، مــهارت حل مسئله، مهارت‌های زندگی و همکاری کردن را به نوجوان آموزش می‌دهد و به او کمک می‌کند در شرایط مختلف، بهترین تصمیم‌ها را اتخاذ کند و آینده روشن تری پیش روی خودش ببیند.

گاه ارتباطات غلط و غیر صمیمانه والدین با نوجوانان در بی‌انگیزگی و افزایش چالش‌های این دوران تأثیر دارد و والدین نمی‌توانند با وجود اعمال روش‌های ذکر شده انگیزه را در فرزندان خود افزایش دهند؛ 

نام*

ایمیل

نظر*

متن تصویر*